Moje dziecko jest oburęczne

Powyższe stwierdzenie bardzo często pada podczas diagnozy logopedycznej. Oburęczność powinna zacząć niepokoić rodzica, kiedy dziecko ukończyło 3 lata. Wcześniej ma do tego prawo, ponieważ mózg potrzebuje czasu, aby wybrać, którą podwójną częścią ciała woli dominować.

oburęczność

Prawdą jest, że nasz mózg już w okresie płodowym rozpoczyna decydowanie o wyborze stronności. Częstsze przekręcanie się dziecka w łonie matki względem jednego obojczyka, ssanie palca – to mogą być pierwsze oznaki wyboru dominującej ręki. Konsekwentną stronność możemy zauważyć około 9 miesiąca życia – kiedy kształtuje się gest wskazywania palcem.

Lateralizacja – dominacja stronna – nie dotyczy tylko ręki. Ważne jest sprawdzenie wszystkich podwójnych części ciała – oka, ucha i nogi. Najlepiej jest, jeśli mózg wybierze części dominujące znajdujące się po jednej stronie ciała, tj. prawą rękę, prawą nogę, prawe ucho i prawe oko lub analogicznie z lewej strony. Nie zawsze jednak tak się dzieje, lecz nie jest to przesłanka do tego, aby jakkolwiek wpływać na wybór mózgu i decydować się na „przestawianie dziecka”. Jeśli wykazuje ono tendencje do korzystania z lewej ręki, nie można mu tego zabraniać. To mózg dokonał takiego wyboru i nie mamy prawa, aby w to ingerować. Jeśli dziecko jest oburęczne, tzn. jeśli mózg jeszcze nie dokonał takiego wyboru – naszym zadaniem jest pomóc w tej decyzji.

Jeśli dziecko w okolicach 3 roku życia wciąż posługuje się obiema rękami, to należy zapewnić mu regularne ćwiczenia sprawności motorycznej i zadecydować, która ręka będzie jego dominującą. Warto skonsultować to ze specjalistą, ponieważ takie decyzje często nie należą do łatwych.

Oburęczność – czym to grozi?

Oburęczność ma negatywny wpływ na funkcjonowanie lewej półkuli mózgu, która u większości osób odpowiada za mowę, funkcje językowe i rozumienie. Podkreślić należy, że istnieje wysoka korelacja sprawności manualnej i praksji oralnej, co oznacza, że brak stymulacji ręki dominującej prowadzi do obniżenia sprawności artykulacyjnej. Równoległe działanie prawej i lewej ręki jeszcze w wieku przedszkolnym prowadzi do ogromnych problemów związanych z nauką czytania i pisania.

Jak zbadać dominującą rękę?

Przy badaniu dominującej ręki należy pamiętać, aby rekwizyty potrzebne do badania były ułożone na środku względem osi ciała, aby nie sugerować wyboru ręki.

  1. Rozdawanie kart – można korzystać ze stopera, aby sprawdzić, która ręka radzi sobie z tym szybciej.
  2. Obrysowywanie kółek – przygotowujemy dwa obrazki koła, zadaniem dziecka jest obrysowywanie raz jedną, raz drugą ręką. Weryfikujemy, który rysunek jest bardziej precyzyjny.
  3. Przypinanie klamerek do sznurka – kontrolujemy, która ręka radzi sobie z tym sprawniej.
  4. Nakładanie klocków na kołek – pamiętamy o ułożeniu klocków na środku względem osi ciała dziecka.
  5. Wrzucanie monet do skarbonki.
  6. Przybijanie pinezek – opcja dla starszych dzieci.
  7. Sięganie wysoko – zadaniem dziecka jest dosięgnięcie jak najwyżej potrafi – takie ćwiczenie najlepiej wykonywać przy ścianie. Ta ręka, która jest wyciągnięta wyżej świadczy o dominacji.
  8. Kręcenie kółek – dziecko wyciąga ręce przed siebie. Jego zadaniem jest kręcenie kółek w jedną stronę. Wybór kierunku świadczy o dominacji stronnej.
  9. Pantomima – zadaniem dziecka jest pokazywanie różnych czynności, takich jak czesanie włosów czy mycie zębów. Obserwujemy, którą ręką będzie pokazywać te działania.
  10. Nawlekanie korali – ta ręka, która manipuluje przedmiotami jest ręką dominującą.

 

Źródło:

1. Cieszyńska J., Metoda Krakowska wobec zaburzeń rozwoju dzieci, Kraków 2013.

2. Piotrowska-Madej K., Żychowicz A., Smart Hand Model. Diagnoza i terapia ręki u dzieci, Gdańsk 2017.

 

8 thoughts on “Moje dziecko jest oburęczne

  • Bardzo ważny temat dla logopedów, jak również rodziców, opisany paktycznie i jasno. Czekam na więcej!
    PS pantonima to super pomysł, nie wpadłam na to wcześniej 🙂

    • Proszę pamiętać, że badanie dominacji ucha musi odbywać się bez użycia rąk. Przedmioty powinny być ułożone na stoliku, na środku względem osi ciała dziecka, a jego ręce mogą być splecione na plecach. Zadaniem dziecka jest przyłożenie ucha do różnych przedmiotów. Do tego przydać się może: muszelka, zegarek, niewielkie pudełko (żeby posłuchać, czy coś jest w środku) czy niewielkie maskotki, gdzie dziecko musi sprawdzić, czy pluszak coś do niego mówi. Pozdrawiam serdecznie 🙂

  • Super wskazówki w szczególności dla początkujących logopedow rodziców 🙂 a oprócz tego przejrzyście wytłumaczone dlaczego to takie ważne, bo chyba nie każdy zdaje sobie sprawę, jak duży wpływ na funkcjonowanie ma dominująca ręka. Czekam na więcej 🙂

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Zadzwoń